Koray Ünlü

Dünyada iribaş deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ve yeşil deniz kaplumbağalarının (Chelonia mydas) en önemli üreme merkezleri arasında gösterilen Mersin kıyılarında bu yılın yumurtlama dönemi tüm yoğunluğuyla devam ediyor. Akdeniz'e 321 kilometrelik kıyı şeridi bulunan Mersin, özellikle Doğu Akdeniz’de caretta caretta ve Chelonia mydas türlerinin en önemli yuvalama alanlarından biri olarak kabul ediliyor. Mayıs ayının sonlarından itibaren sahillere çıkmaya başlayan anaç kaplumbağalar, gecenin ilerleyen saatlerinde ve sabahın erken saatlerinde kumsallara ulaşarak yumurtalarını bırakıyor. Yumurtlama işlemini tamamlayan kaplumbağalar daha sonra yeniden denize dönerek uzun yolculuklarına devam ediyor.

Başta Anamur sahilleri, Göksu Deltası, Erdemli Alata Sahili, Davultepe 100. Yıl Tabiat Parkı ve Kazanlı olmak üzere birçok noktada yuvalama faaliyetleri sürüyor. Uzmanlar, bu bölgelerin Akdeniz havzasındaki en kritik üreme alanları arasında yer aldığını belirtiyor.

Geçtiğimiz yıl Mersin kıyılarındaki yuvalardan çıkan yaklaşık 210 bin yavru deniz kaplumbağası denize ulaşmayı başarmıştı. Bu yıl da benzer sayılara ulaşılması bekleniyor. Ancak uzmanlar, doğadaki yaşam mücadelesinin zorluğuna dikkat çekiyor. Yapılan araştırmalara göre bırakılan her bin yumurtadan yalnızca 1 ila 3 kaplumbağa erişkinliğe ulaşabiliyor. Bu nedenle her yuvanın ve her yavrunun korunmasının büyük önem taşıdığı vurgulanıyor.

Mayıs sonunda başlayan yumurta bırakma sürecinin ardından temmuz ayında ilk yavru çıkışlarının görülmesi bekleniyor. Ağustos ayında ise sahillerde en yoğun yavru çıkış döneminin yaşanacağı tahmin ediliyor. Eylül ayının sonuna kadar devam edecek süreç boyunca binlerce yavru kaplumbağa denizle buluşacak.

SAHİLLER ÇÖPLER İÇİNDE

Öte yandan, kaplumbağaların yuvalama alanlarından gelen görüntüler çevrecileri ve uzmanları endişelendiriyor. Özellikle Anamur, Davultepe ve 100. Yıl Tabiat Parkı çevresindeki sahillerde görülen çevre kirliliği, gelişigüzel bırakılan çöpler, sahil şeridine yapılan çeşitli yapılar, şezlonglar ve araç giriş çıkışları kaplumbağaların yaşam alanlarını tehdit ediyor.

Uzmanlar, deniz kaplumbağalarının yumurtlama döneminde sahillerdeki insan faaliyetlerinin sınırlandırılması gerektiğine dikkat çekerek, vatandaşlara önemli uyarılarda bulundu. Yuvaların bulunduğu alanlara araçla girilmemesi, gece saatlerinde sahillerde yoğun ışık kullanılmaması, çöplerin doğaya bırakılmaması ve yuvalama bölgelerinde işletmelerin gerekli hassasiyeti göstermesi gerektiği ifade edildi.

Koruma çalışmaları sayesinde her yıl binlerce yavru denizle buluşurken, uzmanlar Mersin kıyılarının bu eşsiz doğal mirasının gelecek nesillere aktarılabilmesi için toplumun tüm kesimlerinin sorumluluk alması gerektiğini belirtiyor. Mersin sahilleri, yalnızca Türkiye'nin değil, Akdeniz'in de en önemli deniz kaplumbağası üreme merkezlerinden biri olma özelliğini korurken, bölgedeki koruma çalışmalarının önemi her geçen yıl daha da artıyor.