HEDİYE EROĞLU

Mersin’de, Avrupa’dan ithal edilen atık plastikleri dönüştüren tesisler hava ve deniz kirliliğine neden olmakla suçlanırken, konunun halk sağlığını tehdit eder hala geldiği savunuldu.

Mersin Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 2026 Yılı Eylül Ayı Olağan Toplantısı’nın 1. Birleşiminde tesislere karşı yapılması gerekenler ve atılması istene adımlar gündeme getirildi.

 “PLASTİK GERİ DÖNÜŞÜM TESİSLERİ İNSANLARI HASTA EDİYOR”

 İlk olarak DEM Partili Meclis Üyesi Yakup Danış, gündeme getirdiği konuyla ilgili, “Plastik eri dönüşüm fabrikaları hala Mersin’in Akdeniz bölgesinde yaşayan insanlar için çok önemli bir sorun. Dünya basınında yer alması ile çok uzaktaki ülkeler gelip buralarda araştırma yaparken bu olayın hala bir çözüme kavuşmadı, insanların şikayetleri devam ediyor. Orada ne yapılması gerekiyorsa halk ortak bir paydada buluşmak istiyorlar. Orada oksijen yetersizliğinin olduğu açıktır. Bölge dumandan geçilmiyor. Ve nitekim bazı vatandaşların alına son hastane raporları ile acı hastalıklara yakalandıklarına dair teshiş konulmuş. İnsanların vücutlarında kabarmalar oluşmuş durumda. Bu konunun bir an önce netliğe kavuşması sizlerden talep ediliyor” dedi.

“BÜYÜKŞEHİR BİZ SORUMLU DEĞİLİZ”

Mersin Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Bülent Halisdemir, “Plastik ve türevlerini işleyen tesislerin iş yeri açma, çalıştırma ruhsatlarını ilçe belediyeleri vermekte çünkü bunlar ikinci sınıf tesisler. Bunların çevre izin lisanslarını da bakanlık vermekte ve onların havayı kirlettiği emisyonların denetiminden atıklarını bırakılmasına kadar Çevre İl Müdürlüğü denetlemekle görevli. Bizim bu konuda sorumluluğumuz bulunmamakta ama biz zabıta marifetiyle ve çevre birimimiz ile bizlerde arada kontrole gidiyoruz. İlgili birimleri uyarıyor, işbirliği yapma çalışıyoruz.”

Büyükşehir Belediye Başkanı Vahap Seçer ise “Bunların oradan kaldırılması, hızlandırılması konusunda bir başına biz bu yükümlüğü alamayız zaten mevzuat gereği de zaten böyle bir yükümlülüğümüz yok ama bu konuda bir çözüm üretilmesi gerekir. Hem Akdeniz’de hem Toroslar’da bu konu yaygın” dedi.

“ARTIK GÖRMEZDEN GELME ŞANSIMIZ YOK”

Göreve geldiği günden buyana bölgesindeki plastik geri dönüşüm fabrikalarının kapatılmasının sözünü veren ancak başarılı olamayan Toroslar Belediye Başkanı Abdurrahman Yıldız ise bu işletmelerin ekseriyetle Toroslar ve Akdeniz ilçelerinde kurulu olduğunu anımsattı. “Biz bir çalışma başlattık, komisyon bir iki toplantı yaptı ama çok fazla sonuç elde edemedik çünkü bunların kurulu binalarının önemli bir kısmı imar kanuna aykırı. Şimdi biz bu aykırılıktan dolayı işlem yapmaya başladık ve bunların ruhsatlarında da problemler var. Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün denetimlerinde tespit ettiği noktalar da var. Biz aralık ayının sonuna kadar bunlara süre verdik. Aralık ayı sonunda o bölgede bulunan imar kanuna aykırı ve ruhsat problemi olan tüm işletmelerin oradan çıkmasını isteyecek, bağlayacağız. Bu işletmelerin organize sanayi bölgelerinde faaliyet göstermesi gerekiyor. Bu iş artık halk salı problemine dönüşmeye başladı. Ne bizlerin ne sizlerin ne de Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünün artık bu durumu görmezden gelme şansımız yok” dedi.

“AKDENİZ, ÇEVRE ŞEHİRCİLİK VE BÜYÜKŞEHİR ÜZERİNE DÜŞENİ YAPMALI”

Akdeniz Belediyesi, Çevre İl Müdürlüğü ve Büyükşehir’in sorumluluğunun gerektirdiği şekilde davranması gerektiğini söyleyen Vahap Seçer ise yetki sınırları içinde üzerlerine düşeni yapmak zorunda olduklarını kaydetti. “Bu sorunu ertele, halının altına süpür bir çözüm olmuyor” dedi.

“PLASTİK ATIK TESİSLERİNİN BİRİNCİ SINIF GSM RUHSATLARI YOK”

CHP Meclis Üyesi Uğur İnce de, sorunla ilgili bir komisyon kurulduğunu ve plastik atıkların dönüştürüldüğü işletmelerin ruhsat durumlarının incelendiğini açıkladı. İnce, Zabıta Daire Başkanlığı’ndan plastik atık dönüştüren işletmelerin Gayrisıhhi Müessese (GSM) ruhsatlarına ilişkin bilgi aldıklarını belirterek, bu tür faaliyetler için birinci sınıf GSM ruhsatı gerektiğini söyledi. Ancak incelenen tesislerde bu ruhsatın bulunmadığını ifade eden İnce, daha önce bazı tesislerin de mühürlendiğini kaydetti. İnce, “Plastik atık dönüştüren işyerleriyle ilgili Zabıta Daire Başkanlığımızdan buraların GSM ruhsatıyla ilgili bilgi aldık. Bu tarz plastik atıkların dönüştürülmesi için birinci sınıf GSM ruhsatı gerekiyor ve o tesislerin hiçbirinde birinci sınıf GSM yok. Zabıta Daire Başkanlığımız zaten daha önce 2-3 tane tesisi de mühürlemiş” dedi.

“BACASI OLMAYAN SANAYİ ALANLARI OLMASI GEREKİYOR”

Söz konusu işletmelerin bulunduğu bölgelerin imar planları açısından da sorunlu olduğunu dile getiren İnce, 1/5000 ölçekli nazım imar planında Toroslar ve Akdeniz ilçelerindeki alanların ticaret, konut ve konut dışı kentsel çalışma alanları olarak ayrıldığını belirtti. İnce, bölgede plastik atık dönüşümü gibi faaliyetler yerine “bacasız sanayi” olarak nitelendirilen yapılaşmanın öngörülmesi gerektiğini ifade ederek, mevcut işletmelerin yer seçiminin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. İşletmelerin büyük bölümünün Akdeniz Belediyesi sınırlarında bulunduğunu belirten İnce, “Söz konusu işletmelerin yüzde 85’i Akdeniz Belediyesi uhdesinde, yüzde 15’i de Toroslar Belediyesi uhdesinde bulunuyor. Yıllardır biz buralarla ilgili mücadele ediyoruz” diye konuştu.

“DENETİM İÇİN DİĞER KURUMLARLA BİRLİKTE HAREKET EDİLMESİ GEREKİYOR”

Belediyelerin söz konusu tesislerde gerçekleştirilen faaliyetlerin tamamını tek başına tespit edemediğini savunan İnce, özellikle işletmelerdeki üretim ve dönüşüm süreçlerinin denetlenebilmesi için İl Sağlık Müdürlüğü ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’nün de sürece dahil olması gerektiğini söyledi. İnce, “Yasal olarak birinci sınıf GSM değil. Bunun denetimini ancak ve ancak Sağlık İl Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüyle birlikte, yani suçüstü dediğimiz bir şey olursa ancak çalışma yapabiliyoruz. Çünkü orada yapılan işlemlerle ilgili belediye olarak tam tespitini yapamıyoruz” ifadelerini kullandı.

“80-90 İŞLETMENİN RUHSATLARI İNCELENDİ”

Mersin Büyükşehir Belediyesi olarak sorunun yalnızca denetim boyutuyla değil, planlama ve imar açısından da ele alındığını belirten İnce, söz konusu bölgelerin mevcut kullanım alanlarından ayrılması için çalışmalar yürüttüklerini kaydetti. Komisyon kapsamında yaklaşık 80-90 işletmenin ruhsatlarının incelendiğini açıklayan İnce, bundan sonraki süreçte ilçe belediyelerinin imar ve işletme ruhsatları yönünden gerekli denetimleri yapması gerektiğini söyledi. İnce, “Biz Mersin Büyükşehir Belediyesi olarak hem plan ölçeğinde hem imar anlamında o bölgelerin oradan ayrılması gerektiği noktasında bütün çalışmaları yaptık. Artık ilçe belediyeleri denetimini yapacak, imara aykırılıktan, işletmeye aykırılıktan. O bölgelerin yer seçiminin değişmesini bekliyoruz” dedi.