Haber Merkezi

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın bütçe görüşmeleri sırasında söz alarak bölgesel kalkınma politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Ekmen, bölgesel kalkınma için ayrılan bütçenin önceki yıllara göre gerilediğini belirterek, GAP ve DOKAP projelerinin finansmanındaki yetersizlikleri gündeme getirdi. Sulama yatırımlarının gecikmesi, KOSGEB girişimcilik desteklerinin düşmesi ve bölgesel kalkınma programlarının bütçeden aldığı payın azalmasının önemli sorunlar olduğunu ifade etti. Bölgesel kalkınma programlarına ayrılan kaynağın gerilemesine dikkat çeken Ekmen, bütçenin genelinde artış yaşanırken bölgesel kalkınmanın payının düşmesini eleştirdi.

Ekmen, konuyla ilgili yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:

"Bölgesel kalkınma programları açısından bütçede çok açık bir gerileme var. İleriye doğru gitmesi gereken bir mevzuda geriye doğru düşüş bulunuyor. Bütçe yüzde 40,6 oranında artarken, bölgesel kalkınmanın payı yüzde 2,68'den yüzde 2,20'ye düşmüştür."

SEGE 2025 verilerine göre Doğu Karadeniz ve GAP Bölgesi'ndeki illerin kalkınmışlık sıralamasında son sıralarda yer aldığını dile getiren Ekmen, bu bölgelerin desteklenmesi gerekirken bütçelerinin gerilemesini sorguladı. Ekmen, "SEGE 2025 verilerine göre Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki ve GAP Bölgesi'ndeki illerin sıralaması neredeyse son yirmi arasındadır. Yani son yirmi içerisinde Doğu Karadeniz Bölgesi illeri vardır. Hemen peşi sırada da GAP Bölgesi illeri bulunmaktadır. Peki, bölgesel kalkınma programına tabi illerde bariz bir durum varken bütçe niçin gerilemiştir?" diye konuştu.

“GAP SULAMA YATIRIMLARI TAMAMLANMAYI BEKLİYOR”

Gıda enflasyonunun düşürülmesinde tarımsal üretim maliyetlerinin azaltılmasının önemine işaret eden Ekmen, GAP Bölgesi'ndeki sulama yatırımlarının istenen seviyeye ulaşmadığını söyledi.

Mardin'den Şanlıurfa'ya ve bölgedeki diğer illere uzanan sulama projelerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Ekmen, tamamlanan bazı sulama kanallarının dahi devreye alınmadığını ifade etti. Batman'da 2013 yılında tamamlanan Sol Sahil Sulama Kanalı'nın ancak 2024 yılında hizmete alındığını hatırlatan Ekmen, bu gecikmenin yatırımların etkin biçimde planlanması ve uygulanması gerektiğini ortaya koyduğunu belirtti. Ekmen, açıklamasında şu değerlendirmelerde bulundu:

"Yıllardır süregelen bir proje var. Türkiye'de gıda enflasyonunu düşürmenin en önemli yolu girdilerdeki maliyeti azaltmaktır. Mardin'den Şanlıurfa hattından diğer bölgelere kadar GAP bölgesindeki sulama yatırımları istenen seviyede değildir. Bitirilen birtakım sulama kanalları devreye dahi alınmamaktadır. Mesela Batman'da 2013 yılında bitirilen Sol Sahil Sulama Kanalı 2024 yılında devreye alınmıştır. Bütün bunların bir bütünlük içerisinde ele alınması, değerlendirilmesi ve sulama yatırımlarının bir an önce bitirilmesi gerekir."

"BAKANLIĞIN BÜTÜN BÜTÇESİ FON DOLANDIRICILIĞININ ÜÇTE BİRİ"

Ekmen, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın bütçesinin yetersizliğine ilişkin eleştirilerini de sürdürdü. GAP ve DOKAP projelerine ayrılan kaynakların düşük seviyelerde kaldığını savunan Ekmen, bölgesel kalkınma yatırımlarının üreticilerin gelirlerini artırma, yerel işletmeleri destekleme ve göç baskısını azaltma açısından önem taşıdığını vurguladı. Bakanlık bütçesiyle ilgili değerlendirmesinde fon dolandırıcılığına da değinen Ekmen, “Bakanlığın bütün bütçesi fon dolandırıcılığının üçte biri. DOKAP ya da GAP'a ayrılan para ise yüzde 1-2 seviyesinde. Bu rakamlar da fon dolandırıcılığının maliyetini net olarak ortaya koymaktadır” dedi.

DOKAP kapsamındaki illerin kalkınmışlık sıralamalarına da değinen Ekmen, Gümüşhane'nin 65'inci, Bayburt'un 62'nci, Tokat'ın ise 61'inci sırada bulunduğunu hatırlattı. Ekmen, "DOKAP projesi açısından baktığımızda Gümüşhane 65'inci, Bayburt 62'nci, Tokat 61'inci sırada iken maalesef bütçenin gerilediğini; üreticinin gelirlerini artıran, yerel işletmeleri destekleyen ve göç baskısını azaltan yatırımların bütçede yeteri kadar yer bulmadığını görüyoruz" diye konuştu.

“KOSGEB GİRİŞİMCİLİK DESTEKLERİ DE GERİLEDİ”

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesine ilişkin eleştirilerinde KOSGEB desteklerini de gündeme getiren Ekmen, girişimcilere sağlanan desteklerin iki yıl önceki rakamların gerisine düştüğünü söyledi.

Girişimciliğin desteklenmesinin üretim, istihdam ve ekonomik kalkınma açısından önemli olduğunu belirten Ekmen, 2025-2026 dönemi rakamları ve hedeflerinin bu alanda ciddi bir gerilemeye işaret ettiğini ifade etti.

Ekmen, KOSGEB destekleriyle ilgili değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

"Bir başka mevzu KOSGEB'de de girişimcilikle ilgili verilen destekler iki yıl önceki rakamların gerisine düşmüştür. 2025-2026 rakamlarına ve hedeflerine baktığımız zaman girişimciliğin desteklenmesinde çok ciddi bir şekilde gerileme söz konusudur."

"BÖLGESEL KALKINMA YATIRIMLARI ARTIRILMALI"

Ekmen'in TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'ndaki konuşmasında öne çıkan başlıklar arasında bölgesel kalkınma bütçesindeki gerileme, GAP ve DOKAP projelerinin finansmanı, sulama yatırımlarının tamamlanması ve KOSGEB girişimcilik desteklerinin artırılması yer aldı.

Ekmen, bölgesel kalkınmanın yalnızca altyapı yatırımlarından ibaret olmadığını; üreticinin gelirinin artırılması, yerel işletmelerin güçlendirilmesi, istihdamın desteklenmesi ve bölgeler arasındaki gelişmişlik farklarının azaltılması açısından bütüncül biçimde ele alınması gerektiğine dikkat çekti.