HEDİYE EROĞLU

Antalya’da 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31) başladı. Konferans alanında kurulan 250 metrekarelik Antalya Pavilyonu, caretta caretta şeklindeki tasarımıyla kentin doğal zenginliklerini uluslararası katılımcılara tanıttı.

CARETTA CARETTA KAPLUMBAĞASI COP31’İN SİMGESİ OLDU

İklim değişikliğine karşı çevre ve doğayı koruyan çalışmaların öne çıktığı COP31’de Antalya’da ki caretta caretta yuvalama alanlarının korunmasına yönelik proje öne çıktı.

Antalya'nın Manavgat ilçesinde, nesli tükenme tehlikesi altındaki caretta caretta yavrularının denize daha güvenli ulaşmasını sağlamak amacıyla sahil aydınlatmasında kırmızı LED dönüşümü başlatıldı. Akdeniz Elektrik Dağıtım AŞ (AEDAŞ) ile Deniz Kaplumbağaları, Akdeniz Fokları ve Kum Zambakları Kıyı Koruma Derneği (DEKAFOK) işbirliğinde yürütülen çalışma kapsamında, sahil hattındaki ışık kirliliğinin azaltılması hedeflenirken, beyaz ışık yayan armatürler kırmızı LED sistemlerle değiştirildi. Yaklaşık 1 kilometrelik alanda 26 direkte bulunan toplam 27 armatür dönüştürüldü.

Caretta caretta yavrularının yön bulma davranışının korunması amacıyla hayata geçirilen çalışmayla yavrulama dönemi boyunca gün ışığına duyarlı sistemler hava karardığında devreye giriyor.

ŞEHİR IŞIKLARI YAVRULARI YANILTIYOR!

Akdeniz Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakan Sert deniz kaplumbağası yavrularının doğal olarak en parlak ışığa yöneldiğine dikkati çekerek, beyaz şehir ışıklarının yavruları yanıltabildiğini ve bu durumun ölümlere yol açtığını anlattı.

Kırmızı ışığın ise yavrular tarafından algılanmadığını belirten Sert, bu sayede yavruların doğrudan denize yönelerek hayatta kalma şanslarının arttığını ifade etti.

Yetkililer, uygulamayla birlikte bölgede yuva sayısı ve hayatta kalan yavru sayısında artış beklediklerini bildirdi.

MERSİN’DE ÖZEL AYDINLATMA İSTİYOR

Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) Liderler Zirvesi öncesinde öne çıkan projelerden olan çalışmanın

Mersin’de de uygulanması talep edildi.

Mersin Çevre ve Doğa Derneği (MERÇED) Başkanı Sabahat Aslan, Toroslar EDAŞ’a Antalya’daki uygulamanın benzerini Mersin’de de uygulama çağrısı yaparak, kentin caretta carettaların yuvalaması için önemli bir saha olduğunu anımsattı. 

MERSİN SAHİLLERİNE ACİL EL ATILMALI

Nesli tehlike altında olduğu için koruma altında bulunan ‘caretta caretta’ ve ‘chelonia mydas’ deniz kaplumbağalarının önemli üreme alanları olan Mersin’de ki popülasyonun korunması için sahillerde ciddi düzenlemelere ihtiyaç olduğunu da aktaran Aslan, “Akdeniz’e 321 kilometre kıyısı bulunan Mersin, dünyada iribaş deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ile yeşil deniz kaplumbağalarının (Chelonia mydas) en önemli üretim merkezleri arasında yer alıyor.

Dünyada iribaş deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ile yeşil deniz kaplumbağalarının (Chelonia mydas) en önemli üreme merkezleri arasında yer alan Mersin'de 5 farklı noktada bulunuyor. 321 kilometrelik Akdeniz kıyısına sahip Mersin'de Anamur, Göksu Deltası, Erdemli Alata, Davultepe ve Kazanlı sahillerindeki yuvalardan çıkan binlerce yavru deniz kaplumbağası Akdeniz'in sularıyla buluştu. Davultepe kumsalında bu sezon 138 yuva tespit edilirken, bölgeden yaklaşık 10 bin yavrunun denize ulaştığı öğrenildi. Görüştüğümüz uzmanlarca kent genelindeki diğer yuvalama alanlarıyla birlikte 100 bin yavrunun denizle buluştuğunun değerlendirildiği belirtildi.

MERSİN’DE 100 BİN YAVRU DENİZLE BULUŞTU

Mersin’de yuvalama döneminin Eylül’de sona erdiğini anımsatan Aslan, bu yıl yaklaşık 100 bin yavrunun denizle buluştuğunu söyleyerek, “Dünyada iribaş deniz kaplumbağası (Caretta caretta) ile yeşil deniz kaplumbağalarının (Chelonia mydas) en önemli üreme merkezleri arasında yer alan Mersin'de 5 farklı noktada bulunuyor. 321 kilometrelik Akdeniz kıyısına sahip Mersin'de Anamur, Göksu Deltası, Erdemli Alata, Davultepe ve Kazanlı sahillerindeki yuvalardan çıkan binlerce yavru deniz kaplumbağası Akdeniz'in sularıyla buluştu. Davultepe kumsalında bu sezon 138 yuva tespit edilirken, bölgeden yaklaşık 10 bin yavrunun denize ulaştığı öğrenildi. Görüştüğümüz uzmanlarca kent genelindeki diğer yuvalama alanlarıyla birlikte 100 bin yavrunun denizle buluştuğunun değerlendirildiği belirtildi.

“BU YIL YUVALAMA SAYISI DÜŞTÜ”

Ancak her bir yuvadan 80 ile 100 arasında yavru çıktığı ancak bin yavrudan en fazla 3’ünün yolculuğa çıktığı denizde hayata tutunabildiği biliniyor. Bu yıl Davultepe'deki yuva sayısının geçmiş yılların ortalamasının altında kaldığı tespit edildi. Bu durum doğal döngünün bir parçası olsa da etkenlere karşı önlem alınabilir. İşte bu noktada yavruların şehir ışıklarına aldanmayarak denize ulaşmalarını sağlamak için gerek aydınlatma gerek sahillerin korunması konularında Mersin’de çok daha aktif adımlar atılmalı” ifadelerini kullandı.