Her şehrin bir sesi vardır. Kimi zaman bir sokak satıcısının haykırışında, kimi zaman eski bir çarşının uğultusunda, kimi zaman da akşamüstü evlerin pencerelerinden sokağa taşan çocuk seslerinde saklıdır o ses. Bir şehri şehir yapan yalnızca binaları, caddeleri, meydanları değildir; o sesler, o kokular, o insanların birbirine karışan hayatlarıdır.

Tarsus’un da kendine özgü sesleri vardı bir zamanlar. Sabahın erken saatlerinde kepenklerini açan esnafın sesi, sokak aralarında dolaşan satıcıların çağrıları, kapı önlerinde sohbet eden komşuların kahkahaları… Bir de sokaklarda top peşinde koşan çocukların bitmek bilmeyen neşesi vardı. Akşam ezanına doğru anneler pencerelerden seslenir, sokaktaki oyunlar yavaş yavaş sona ererdi. Herkes birbirini tanır, bir sesin kime ait olduğunu çoğu zaman görmeden bilirdi.

Şimdi durup düşünüyorum da, o seslerin kaçı kaldı geriye? Elbette Tarsus hâlâ yaşıyor. Sokakları kalabalık, caddeleri hareketli, hayat bir şekilde akıp gidiyor. Ancak kalabalık olmakla canlı olmak, gürültüyle hayatın sesini duymak aynı şey değil. Bugünün Tarsus’unda araç kornaları daha yüksek, motor sesleri daha baskın, insanların birbirine ayırdığı zaman ise belki de hiç olmadığı kadar az.

Eskiden mahallelerin kendine özgü bir dili vardı. Bakkalın selamı, komşunun hatır sorması, kapı önünde edilen iki çift laf… İnsanlar yalnızca yan yana yaşamaz, birbirlerinin hayatına da dokunurdu. Bir evde hastalık varsa mahalle bilirdi; bir evde düğün varsa sevinç bütün sokağa yayılırdı. Acılar da sevinçler de paylaşılırdı.

Şimdi aynı apartmanda yıllarca yaşayıp birbirinin adını bilmeyen insanlar var. Kapılar daha sağlam, kilitler daha güvenli ama gönüllerin kapısı eskisi kadar açık mı, emin değilim.

Tarsus’un eski evleri de o seslerin bir parçasıydı. Avlularda oynayan çocuklar, mutfaklardan yükselen yemek kokuları, yaz akşamlarında kapı önlerine taşan sohbetler… O evler yalnızca taş ve ahşaptan ibaret değildi; içinde hayat biriktiriyordu. Birçoğu bugün sessizliğe gömüldü. Kimisi yıkıldı, kimisi kaderine terk edildi. Duvarları ayakta kalanların bile anlattığı hikâyeleri dinleyecek kaç kişi kaldı?

Belki de en çok buna üzülmeli insan: Bir şehrin sesleri kaybolurken, onların yerini neyin aldığını fark edememek…

Zamanı geriye çevirmek mümkün değil. Tarsus’un eski günlerine dönmesini beklemek de gerçekçi değil. Şehirler değişir, alışkanlıklar dönüşür, yeni kuşaklar kendi dünyalarını kurar. Mesele değişime karşı çıkmak değil; değişirken bizi biz yapan değerleri kaybetmemektir.